آكنه

همانگونه كه گفته شد، تقريباً همه افراد تا حدودي با مشكل جوشهاي صورت روبرو هستند، حتي اگر اين مشكل فقط بروز چند جوش يا دانه سر سياه باشد.

آكنه، وضعيت بسيار شايعي مي‌باشد و ما مي‌توانيم توضيحات بسيار دقيقي راجع به اتفاقاتي كه در پوست مي افتد و باعث ايجاد اانواع جوش مي شود، بيان كنيم. اما آن چيزي كه هنوز پزشكان از آن بخوبي اطلاع ندارند اين است كه چرا اين اتفاقات در پوست رخ مي دهد. خيلي نااميد كننده است كه در مقابل سؤال "چرا من دچار آكنه شده‌ام" هنوز جواب قانع كننده‌اي پيدا نشده است با اينحال اشتباه است اگر فكر كنيم كه اين سؤال فقط يك جواب ساده دارد.

قطعاً عوامل ژنتيكي در برز آكنه نقش ارند اما هنوز ژن مرتبط با آكنه شناسايي نشده است. عوامل محيطي نيز در ايجاد آكنه نقش مهمي دارند. اينطور تصور مي شود كه كنترل توليد سبوم (چربي) در ايجاد آكنه مهم ترين عامل مي‌باشد و تحقيقا بيشتر در مورد اينكه چرا بعضي از افراد با وجود داشتن مقادير مشابهي از هورمونها در گردش خونشان، پاسخهاي متفاوتي مي‌دهند، مي‌تواند به درك پزشكان در اين مورد كمك نمايد. باكتري پي‌آكنه (P.acne) زماني تصور مي‌شد كه علت اصلي بروز آكنه باشد، اما اكنون اينطور فكر نمي‌شود گرچه اين باكتري نقش بسيار مهمي در روند ايجاد آكنه دارد. اين باكتري بطور طبيعي بر روي پوست همه ما زندگي مي‌كند (همانند بسياري از باكتريهاي ديگر) و در شرايط طبيعي باعث هيچگونه مشكلي نمي‌گردد.

در گذشته، پزشكان عوامل متعددي را باعث بروز آكنه مي دانستند كه يكي از آنها يبوست افراد بود! آنها همچنين عقيده داشتند كه رژيم غذايي در پيدايش آكنه نقش خيلي مهمي دارد و توصيه مي‌كردند كه از خوردن بسياري از غذاها خودداري شود. امروزه ما مي دانيم كه چنين عقيده‌اي درست نمي‌باشد اما هنوز هم بسياري از افراد به دنبال يك درمان معجزه‌آميز يراي آكنه‌شان هستند، خواه اين درمان بصورت يك رژيم غذايي خاص باشد و يا اينكه يك كرم يا پماد جديد.

بعضي از جوشها ممكن است در طي يك دوره يك روزه، بيايند و بروند، اما بعضي ديگر ممكن است به تدريج ايجاد شده و مراحل مختلف را طي نمايند. كومدون‌ها اگر دچار التهاب نشوند، مي توانند مدتهاي طولاني باقي بمانند. جوشهاي با التهاب خفيف، حدود 5 تا 10 روز طول مي كشند تا بهبود يابند اما ممكن است جاي آنها بصورت لكه‌لكه قرمز ( ماكول macule) به مدت چند هفته باقي بماند. ندول ها و كيست‌ها ممكن است براي چند هفته يا چند ماه باقي بمانند مگر اينكه شما اقدام به درمان آنها نماييد.

 يك جوش سر سفيد، يك كومدون سر بسته است بطوريكه منفذ آن بسته شده و مجرا به خارج راهي ندارد. در اين موارد هيچگونه التهاب (قرمزي) وجود ندارد. اما يك جوش سر زرد نشان دهنده يك جوش چركي مي‌باشد كه اصطلاحاً به آن "پوستول" گفته مي‌شود. جوشهاي سرسفيد ممكن است در صورت عفونت شديد به جوشهاي سر زرد يا چركي تبديل گردند.

 آكنه كونگلوباتا (Conglobata) يك نوع آكنه است كه مي‌تواند باعث ايجاد جوشگاههاي دايمي شود. اين آكنه سبب ايجاد آبسه‌هاي عميق و صدمات شديدي در پوست مي‌گردد. معمولاً تعداد زيادي جوشهاي سر سياه بر روي صورت، گردن، قسمتهاي فوقاني بازوها و تنه تا كفل‌ها وجود دارد. در جاهايي كه تعداد زيادي كومدونها در نزديكي يكديگر قرار دارند، ندول ها تشكيل مي شوند. اين ندول ها مي‌توانند پاره يا زخمي شده و باعث بروز جوشگاه (جاي جوش) شوند. اين نوع آكنه معمولاً در سنين18 تا 40 سالگي، افرادي را گرفتار مي سازد كه قبلاً دچار آكنه‌هاي متوسط يا شديدي بوده‌اند. علت آن هنوز مشخص نشده است. بايد در اين مورد به پزشك خود اطلاع داد تا بيشتر مراقب آكنه‌هاي ما باشد.

 "روزاسه" (Rosacea) : اين بيماري در افرادي در سنين 40 شايع مي باشد و تا حدودي شبيه آكنه مي باشد. قبلاً به اين بيماري "آكنه روزاسه" گفته مي شد اما امروزه ديگراز كلمه آكنه در اين موارد استفاده نمي‌شود. در بيماري روزاسه، پاپول و پوستول ديده مي‌شود اما كومدون وجود ندارد. پاپول‌ها و پوستول‌ها در اين وضعيت داراي زمينه قرمزتري مي‌باشند كه بعلت گشاد شدن رگهاي كوچك خوني در بيني است. گاهي اوقات بافت موجود بر روي بيني شروع به تورم و بزرگ شدن مي كند و باعث ايجاد ظاهر زشتي مي كند كه با مصرف مشروبات الكلي مرتبط مي باشد. روزاسه را مي توان درمان نمود و بايد با پزشكان در اين مورد مشورت نمود.

 

هورمون‌ها و آكنه

وقتي كه تغييرات هورموني در هنگام بلوغ فرد ايجاد مي شود، آكنه شروع مي گردد. اين سطوح جديد هورموني براي چندين سال در فرد، ثابت باقي مي‌ماند (يعني تا هنگام يائسگي در خانمها و تا چندين سال بعد براي آقايان).

بسياري از افراد بعد از مدتي از دست آكنه خلاص مي‌شوند اما در بعضي از افراد، اين مشكل تا چندين سال باقي مي ماند. ما بايد به آكنه بصورت يك مشكل فعلي‌ نگاه كنيم و به درمان آن بپردازيم تا از ايجاد جوشگاه (جاي جوش) جلوگيري نماييم و نگران اين هم نباشيم كه تا چند سال دچار اين مشكل هستيم.

آكنه بر اثر واكش غيرطبيعي پوست به هورمونها ايجاد مي‌گردد، بنابراين تغييرات هورموني كه در هنگام پريود (عادت ماهانه) رخ مي‌دهد، مي‌تواند باعث بروز آكنه شود. نحوه درمان آكنه هايي كه فقط براي چند روز ايجاد مي‌شوند با كساني كه بطور دايمي دچارآكنه هستند متفاوت مي‌باشد.

ممكن است دچار بيماري "تخمدانهاي پلي‌ كيستيك" باشيد. در اين وضعيت تخمدانها داراي كيست‌هاي متعددي مي‌باشند. در چنين مواردي تخمدان‌ها قادر به توليد متعادل هورمونها نخواهند بود و مقدار زيادي هورمون جنسي مردانه تستوسترون ترشح مي كنند. افزايش هورمون جنسي مردانه در خانمها باعث بروز آكنه‌هاي شديدي به همراه پرمويي در آنها مي‌گردد و عادات ماهانه آنها نيز مختل مي گردد. اين افراد همچنين در ايجاد حاملگي نيز مشكل خواهند داشت. براي بررسي اين مشكل، بايد اقدام به انجام آزمايش خون و سونوگرافي از تخمدان‌ها نمود.

اين يكي از معدود وضعيتهايي است كه براي بررسي آكنه نياز به انجام آزمايش مي‌شود. آكنه  به درمان متفاوت و قوي‌اي احتياج خواهد داشت و همچنين تخمدان‌ها نيز ممكن است احتياج به درمان داشته باشند. با وجود كيستهايي كه در تخمدان‌ها وجود دارد، اگر اندازه آن ها بزرگتر بوده و با عمل جراحي مي توان تعدادي از اين كيستها را خارج نمود تا ترشح هورموني آنها به مقدار طبيعي برسد. و آنها كه اندازه كوچكي دارند با درمانهاي دارويي قابل مهارشدن هستند.

گرچه دخترها نيز بطور طبيعي داراي مقداري هورمون جنسي مردانه تستوسترون هستند، اما در بيضه‌ پسرها (كه معادل تخمدان‌ها در دخترها مي‌باشد) مقادير خيلي زيادي از اين هورمون ترشح مي شود و به همين دليل است كه پسرها بيشتر از دخترها دچار آكنه مي‌شوند.

 

نكاتي براي بهتر شدن آكنه

 -صورت خود را روزي دوبار با يك صابون ملايم و آب گرم (ولي نه آب داغ) بشوئيد. متخصصين پوست اغلب صابون داو (Dove) يا      Lever 2000 يا نوباكتر را توصيه مي‌كنند.

- دستهاي خود را به دفعات بيشتري در طي روز بشوئيد و از دست زدن‌هاي بي مورد به صورتتان تا آنجايي كه مي‌توانيد خودداري نماييد.
- هيچگاه جوشهاي خود را دستكاري نكرده و آنها را فشار ندهيد، زيرا با اين كار احتمال ايجاد جوشگاه (جاي جوش) بيشتر خواهد شد

- حداقل دوبار در هفته موهاي خود را با شامپو بشوييد.

- در هنگام خواب، موهاي خود را جمع نماييد تا بر روي صورتتان نريزد. همچنين در هنگام روز نيز طوري به موهايتان فرم بدهيد كه بر روي صورتتان نريزد.

- هر چند گفته مي‌شود كه رژيم غذايي در ايجاد و يا بدتر شدن جوشها نقشي ندارد، اما با اينحال بعضي از افراد با خوردن بعضي از چيزهاي حاوي چربي زياد مثل شكلات،‌ آجيل و چيبس ، آكنه‌شان بدتر مي‌شود. اگر شما هم جزء اين دسته از افراد هستيد، از خوردن غذاهايي كه فكر مي‌كنيد باعث بدتر شدن جوشهايتان مي‌شود خودداري نماييد.

- از كاركردن در آشپزخانه‌هايي كه خيلي گرم مرطوب بوده و غذاهاي روغني در آن پخته مي‌شود خودداري نماييد.

- از قرار گرفتن زياد در زير نور خورشيد و آفتاب سوختگي پرهيز نماييد.

- در صورت امكان از بروز استرسهاي شديد جلوگيري نماييد.

- تمرينات ورزشي منظمي انجام دهيد و بعد از اين تمرينات، دوش بگيريد.

 

درمان آكنه

گرچه آكنه در نهايت خودش خودبخود بهبود مي‌يابد اما اين امر ممكن است چندين سال طول بكشد و باعث شود كه جاي جوشها براي هميشه باقي بمانند. اكثر درمانهايي كه براي آكنه وجود دارند باعث معالجه قطعي آن نمي‌گردند اما بر طرف كردن بعضي از مشكلات، بسيار مؤثر هستند. درمان آكنه داراي هدفهايي به شرح زير مي‌باشد.

- كم كردن مدت زماني كه شما دچار آكنه هستيد.

- كاهش التهاب پوست و در نتيجه جلوگيري از بروز جوشگاه (جاي جوش) بر روي پوست.

- كمك به شما در اينكه احساس خوبي نسبت به خودتان داشته باشيد (با كم كردن اثرات رواني آكنه)، بنابراين اهميت زيادي دارد كه پزشك شما از احساسي كه شما نسبت به آكنه‌تان داريد با خبر باشد. اگر شما از بابت آكنه‌تان خيلي ناراحت و آشفته هستيد و اين مشكل باعث اختلال در فعاليتهاي روزمرة شما در اجتماع شده است، شما نياز به درمان بيشتر يا متفاوتي نسبت به آن چيزي كه بعنوان درجه‌بندي آكنه

گفته شد داريد. درمان آكنه با

توجه به درجه‌بندي آن به شرح زير مي‌باشد:

-آكنه خفيف: معمولاً فقط نياز به درمان با داروهاي ماليدني بر روي پوست دارد.

-آكنه متوسط: درمان آن مانند آكنه متوسط است اما نياز به مراجعات مكرري به پزشك دارد تا نظارت بيشتري بر روي آن داشته باشد.

-آكنه خيلي شديد: همانند آكنه شديد مي‌باشد اما با نظارت خيلي بيشتر پزشك.

از آنجايي كه درمان آكنه ممكن است مدتي طول بكشد، هيچگاه با مصرف چند روز از دارو و عدم بهبودي آكنه تان، مأيوس نشويد. براي هر درماني حدود دو ماه صبر داشته باشيد و در صورتي كه تغييري در آكنه‌تان ايجاد نشد، در مورد آن با پزشكتان مشورت نماييد تا نحوه درمان شما را تغير دهد. با اينحال اگر بهبودي در آكنه‌تان مشاهده كرديد، شما بايد به اين درمان ادامه دهيد. هيچ درماني وجود ندارد كه باعث از بين رفتن كامل آكنه شود، بنابراين بهتر است كه واقعيت را بپذيريد و به دنبال يك بهبودي نسبي (و نه كامل) آكنه‌تان باشيد.

 

حقايقي در مورد پوست

پوست، بزرگترين عضو بدن انسان مي باشد كه حدود 15 درصد از وزن بدن را تشكيل مي دهد. پوست باعث حفاظت شما از محيط اطرافتان

مي‌گردد. در هر اينچ مربع پوست اين چيزها وجود دارد:

- 9/500/000 سلول

- 65 مو

- 100 غده سباسه (غده توليد كننده چربي)71 متر عصب

- 650 غده عرق

- 17 متر عروق خوني

- 1300 پايانه عصبي

- 20/000 سلول حسي

 

بنزوئيل پراكسيد

داروي بنزوئيل پراكسيد در انواع لوسيون (10درصد)، ژل 5 درصد و ژل 10 درصد موجود مي‌باشد. بسياري از افراد، فقط با مصرف چند روز از اين دارو و مشاهده اينكه اين دارو باعث سوزش، خارش، قرمزي و پوسته پوسته شدن پوستتان شده است، مصرف آن را كنار گذاشته‌‌اند. اما پزشكان معتقدند كه اين دارو يكي از بهترين داروهايي است كه براي درمان آكنه ساخته شده است. دراوي بنزوئيل پراكسيد باعث كاهش تعداد باكتري هاي روي پوست و داخل منفذهاي پوستي شده و بنابراين مي تواند به كم شدن كومدون‌ها كمك نمايد. براي اينكه كمتر دچار عوارض جانبيب اين دارو (مثل خارش، قرمزي و پوسته پوسته شدن) شويم، بهتر است از انواع ضعيف تر آن (با درصد كمتر) بصورت روزي يك بار شروع نماييم و سپس روزي دوبار از آن استفاده كنيم تا پوستمان به آن عادت كند. اگر بعد از دو ماه، مشاهده نموديد كه آكنه‌تان بهتر شده است، مي‌توانيد از انواع قوي تر آن (با درصد بيشتر) استفاده نماييد.

داروي بنزوئيل پراكسيد داراي اثر رنگبري (بي‌رنگ كنندگي) مي‌باشد. اين اثر بعلت آزاد شدن اكسيژن در داخل مجاري پوست ايجاد مي‌شود كه سبب كشش باكتريهايي كه موجب آكن مي‌شوند را فراهم مي‌كند. باكتريها به اين علت داخل مجاري پوست زندگي مي‌كنند كه براي ادامه زندگي‌شان به اكسيژن احتياجي نداشته و آن را دوست ندارند. بنابراين بنزوئيل پراكسيد با اين اثر خود، بطور مؤثري باعث مرگ باكتريها مي‌شود. اما اين اثر بي‌رنگ كنندگي باعث مشكلاتي هم براي شخص استفاده كننده آن مي‌گردد، زيرا ممكن است رنگ لباس، حوله و بالش او را كه در تماس با اين ماده قرار مي‌گيرد را از بين ببرد. همچنين در هنگام مصرف اين دارو، بايد از تماس آن با چشم‌ها و دهان خودداري شود.